Praca w opiece na Gewerbe - co warto wiedzieć?

- Praca w ramach Gewerbe oznacza prowadzenie własnej działalności gospodarczej na terenie Niemiec. 
- Otrzymywana w ramach Gewerbe kwota zarobku jest kwotą brutto, a nie netto.  
- Należy z otrzymanej kwoty samodzielnie pokryć wszystkie wymagane opłaty, w tym składki i podatki, zgodnie z niemieckimi przepisami. 
- Gewerbe to samozatrudnienie, a więc dla osób obeznanych w niemieckim prawie może oznaczać to większą swobodę w działaniu w branży opiekuńczej. Istotna jest jednak znajomość przepisów.

Wpisując w wyszukiwarkę zapytanie odnośnie pracy za granicą, można znaleźć wiele ofert dotyczących pracy w Niemczech jako Opiekun osób starszych, gdzie zatrudnienie odbywa się w ramach tzw. Gewerbe. Zleceniodawcy zazwyczaj kuszą wyższymi zarobkami niż te oferowane przy tradycyjnej umowie zlecenie. Wygląda to zachęcająco, ale z czym się to wiąże pod kątem prawnym i organizacyjnym?

Jakich formalności należy dopełniać na Gewerbe? Czy za zachętami w kontekście wyższych zarobków kryją się jakieś pułapki? Z czym wiąże się samozatrudnienie w Niemczech?

W niniejszym artykule postaramy się rozwiać wątpliwości i odpowiedzieć na najważniejsze pytania.

Praca w opiece na Gewerbe - co warto wiedzieć?

Opiekunowie niekiedy decydują się na wyjazd do Niemiec w ramach samozatrudnienia, czyli prowadząc tzw. Gewerbe. Ta forma pracy w branży opiekuńczej daje większą elastyczność i możliwość wyboru zleceń, ale wiąże się też z pewnymi obowiązkami administracyjnymi i ryzykiem. Dlatego przed podjęciem decyzji o pracy na własny rachunek warto dokładnie zrozumieć, czym jest Gewerbe.

Gewerbe to niemieckie określenie samodzielnej działalności gospodarczej. Rejestrując Gewerbe, stajesz się przedsiębiorcą, czyli formalnie nie jesteś pracownikiem, a wykonujesz zlecenia jako firma. Taka forma zatrudnienia najczęściej dotyczy osób pracujących jako Opiekunki osób starszych, ale także osób świadczących inne usługi domowe czy pielęgnacyjne. Własna działalność w rzeczywistości wiąże się z niemałą odpowiedzialnością i koniecznością samodzielnego załatwiania wszystkich formalności. Dla osób, które mają już doświadczenie w prowadzeniu działalności w Niemczech i znają podstawy tamtejszego prawa, zwłaszcza podatkowego, taka forma pracy może okazać się interesującym rozwiązaniem. Nie jest to jednak tak proste, jakby się mogło wydawać.

Założenie Gewerbe zaczyna się od rejestracji działalności. Możliwe jest to online lub we właściwym miejscowo urzędzie (Gewerbeamt). Ważne jest też zgłoszenie się do urzędu skarbowego (Finanzamt) i uzyskanie numeru podatkowego (Steuernummer). Nie można zapomnieć też o opłaceniu prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego (Krankenkasse).
Podobnie jak w naszym kraju, prowadzenie działalności w Niemczech związane jest z prowadzeniem księgowości swojej firmy. Opiekun musi wystawiać faktury oraz rozliczać podatki.

Prowadząc działalność w formie Gewerbe, ponosisz pełną odpowiedzialność przed niemieckimi urzędami. Twój roczny dochód ma bezpośrednie przełożenie na wysokość podatku dochodowego oraz na to, czy możesz skorzystać z dostępnych ulg i zwolnień. W Niemczech obowiązuje progresywny system opodatkowania (Einkommensteuer), co oznacza, że wraz ze wzrostem dochodu rośnie również stawka podatkowa. Z tego powodu rzetelne i dokładne prowadzenie ewidencji finansowej jest absolutnie niezbędne.

Gewerbe czy umowa zlecenie zawarta z firmą? Poznaj istotne różnice.

Warto zdawać sobie sprawę, że w przeciwieństwie do samozatrudnienia na Gewerbe, decydując się na wyjazd do pracy w opiece w Niemczech za pośrednictwem agencji, to firma przejmuje formalną odpowiedzialność za całą organizację zlecenia. Obejmuje to m.in. kwestie transportu, wymaganych dokumentów, rozliczeń podatkowych oraz zapewnienia ubezpieczenia. Opiekun nie musi znać przepisów niemieckiego prawa ani zajmować się formalnościami.

W przypadku pracy na podstawie umowy zlecenia stawki podawane przez agencję to kwoty netto, czyli takie, które Opiekun faktycznie otrzymuje „na rękę”, już po odliczeniu podatków i wszystkich wymaganych składek. Z kolei przy samozatrudnieniu w formie Gewerbe, stawka podawana za zlecenie to pełna kwota widniejąca na fakturze. Choć taka suma trafia bezpośrednio na konto Opiekuna, to należy pamiętać, że to on sam odpowiada za pokrycie z niej wszelkich kosztów, w tym podatku dochodowego, składek na ubezpieczenie zdrowotne, a także ewentualnych opłat za pomoc specjalistów, takich jak księgowi czy doradcy podatkowi, jeśli nie obsługuje tych formalności we własnym zakresie. 

Wybierając pracę na Gewerbe, trzeba liczyć się z koniecznością samodzielnego zarządzania wszystkimi aspektami swojej działalności od prowadzenia dokumentów i rozliczeń podatkowych, po kontakt z niemieckimi instytucjami oraz odpowiedzialność za ewentualne błędy. Mogą one prowadzić do nieprzewidzianych wydatków lub nałożenia sankcji finansowych. Warto również pamiętać, że Niemcy są państwem federalnym, co oznacza, że przepisy mogą różnić się w zależności od landu. Prowadząc działalność na Gewerbe, to właściciel firmy ponosi pełną odpowiedzialność za swoją pracę oraz związane z nią ryzyko.

Zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia to zupełnie inny model współpracy, bardziej przewidywalny i przejrzysty pod względem formalnym. Daje większe poczucie stabilności, ponieważ to agencja odpowiada za kwestie prawne i podatkowe. Taka forma zatrudnienia może również ułatwić sprawy finansowe, np. w sytuacji ubiegania się o kredyt lub pożyczkę, gdzie dokumentacja dochodów jest bardziej przejrzysta i zrozumiała dla banków.

Różnice między umową zlecenia a samozatrudnieniem w formie Gewerbe są znaczące i dotyczą wielu aspektów, od formalności, przez kwestie finansowe, po organizację codziennej pracy. W przypadku umowy zlecenia firma odprowadza za pracownika podatki i składki, zapewniając mu dostęp do ubezpieczenia zdrowotnego i emerytalnego. Wynagrodzenie wypłacane jest w formie netto, czyli już po odliczeniach, bez ryzyka zaległości podatkowych. Co więcej, Opiekun może decydować, czy środki mają być przelane w złotówkach czy euro. Z kolei w przypadku Gewerbe wysokość zarobków zależy m.in. od kosztów prowadzenia działalności oraz indywidualnej organizacji pracy. Ważnym aspektem jest też brak gwarancji świadczeń socjalnych osoba prowadząca Gewerbe sama musi zadbać m.in. o swoje ubezpieczenie zdrowotne, by mieć zabezpieczenie w razie choroby.

Część Opiekunów decyduje się na współpracę z firmami, które w ich imieniu zajmują się formalnościami związanymi z rejestracją i obsługą Gewerbe. Tego typu usługi są jednak odpłatne. Trzeba też mieć świadomość, że pełna odpowiedzialność za poprawność dokumentów i ewentualne błędy formalne spoczywa na Opiekunie, ponieważ to on widnieje w dokumentach jako właściciel zarejestrowanej działalności.

Podsumowując, umowa zlecenie to forma współpracy dająca większe poczucie stabilności i ochrony, szczególnie dla osób, które nie chcą lub nie mogą samodzielnie zajmować się formalnościami. Gewerbe natomiast oferuje większą swobodę i potencjalnie wyższe zarobki, ale wiąże się z większym ryzykiem, ze względu na konieczność prowadzenia działalności w pełni samodzielnie. Wybór między tymi formami zależy więc od indywidualnych potrzeb, doświadczenia i gotowości do samodzielnego działania na opiekuńczym rynku niemieckim.