Tłusty Czwartek to nie tylko słodka tradycja, ale również doskonała okazja do budowania relacji i tworzenia domowej atmosfery w pracy opiekunki lub opiekuna osób starszych.
Wspólne świętowanie, rozmowy o dawnych zwyczajach i przygotowywanie pączków mogą stać się pięknym elementem tego dnia.
W 2026 roku Tłusty Czwartek przypada na dzień 12 lutego, zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. To świetna okazja, by wnieść do domów seniorów odrobinę polskiej kultury i słodyczy.
W Niemczech odpowiednikiem tego dnia jest czwartek karnawałowy (Weiberfastnacht), rozpoczynający główne obchody karnawału. Szczególnie hucznie świętuje się w Nadrenii. Na ulicach odbywają się parady i zabawy, a w domach królują Berliner, czyli pączki bardzo podobne do polskich. To naturalny moment, by podzielić się polską tradycją i wspólnie celebrować ten dzień przy domowych wypiekach.
Skąd wzięła się tradycja Tłustego Czwartku?
Choć dziś Tłusty Czwartek kojarzy się przede wszystkim z pączkami, jego historia sięga czasów pogańskich. Pod koniec zimy organizowano uczty pełne tłustych i sycących potraw, które miały symbolizować dostatek oraz pomyślność na nadchodzące miesiące.
Z biegiem czasu zwyczaj został powiązany z kalendarzem kościelnym. Tłusty Czwartek stał się ostatnim czwartkiem przed Wielkim Postem. Czasem wyciszenia i wstrzemięźliwości. Był to więc moment, kiedy można było pozwolić sobie na kulinarne przyjemności przed nadchodzącymi ograniczeniami.
Co ciekawe, pierwsze pączki wcale nie były słodkie. Nadziewano je mięsem lub słoniną.
Dopiero później zaczęto dodawać do nich konfitury i cukier. W Polsce zwyczaj jedzenia pączków w tym dniu zakorzenił się na dobre i do dziś jest jednym z najbardziej lubianych elementów karnawału.
Podobne święta przed rozpoczęciem postu obchodzone są w wielu krajach Europy, pod różnymi nazwami i z innymi wypiekami. Niezależnie od miejsca idea pozostaje ta sama: wspólne świętowanie, radość i chwila słodkiej przyjemności.
Poniżej przedstawiamy prosty przepis na pączki, które można przygotować z myślą o seniorach i w miarę ich możliwości, wspólnie z nimi. Wspólne pieczenie może być formą aktywizacji, ale przede wszystkim okazją do bycia razem.
Nie każdy podopieczny będzie mógł aktywnie uczestniczyć w przygotowaniach. Część seniorów jest osłabiona, przewlekle chora lub leżąca. Warto jednak pamiętać, że udział nie zawsze oznacza fizyczną pomoc. Czasem wystarczy wspólne planowanie, rozmowa o dawnych przepisach, opowiadanie rodzinnych historii czy samo towarzyszenie przy kuchennym stole. Dla wielu osób starszych już sama obecność, zapach świeżych pączków i chwila uwagi mają ogromne znaczenie.
To właśnie te drobne momenty budują poczucie bliskości i przywołują ciepłe wspomnienia z minionych lat.
Przepis na domowe pączki
Czas przygotowania: 2 do 2,5 godziny (wliczając wyrastanie ciasta i smażenie pączków)
Porcja: ok. 15 sztuk
Składniki:
- 500 g mąki pszennej
- 250 ml ciepłego mleka
- 25 g świeżych drożdży lub 7 g suchych
- 4 żółtka
- 80 g cukru
- 80 g roztopionego masła
- szczypta soli
- konfitura do nadzienia
- olej do smażenia
- cukier puder, lukier, czekolada lub inne słodkie elementy do dekoracji
Przygotowanie:
1. Przygotuj rozczyn. Drożdże wymieszaj z odrobiną ciepłego mleka, łyżeczką cukru i niewielką ilością mąki. Odstaw na kilka minut, aż zaczną pracować i zwiększą objętość.
2. Zagnieć ciasto. Do pozostałej mąki dodaj żółtka, cukier, sól, wyrośnięty rozczyn oraz resztę mleka. Wyrabiaj, aż składniki się połączą. Pod koniec dodaj roztopione, przestudzone masło i wyrabiaj do uzyskania gładkiego, elastycznego ciasta.
3. Pozostaw do wyrośnięcia. Przykryj miskę ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na około godzinę. Ciasto powinno podwoić objętość.
4. Formuj pączki. Z wyrośniętego ciasta uformuj kulki i ułóż je na oprószonej mąką powierzchni. 5. Pozostaw na kolejne 20 do 30 minut do urośnięcia.
5. Smażenie. Rozgrzej olej do temperatury 170 - 175°C. Smaż pączki po 2 - 3 minuty z każdej strony, aż będą złociste. Wyjmij na ręcznik papierowy, aby odsączyć nadmiar tłuszczu.
6. Nadziewanie i dekoracja. Po lekkim przestudzeniu nadziej pączki konfiturą i posyp cukrem pudrem lub polej lukrem.
Niech zapach świeżych pączków wypełni Wasz dom ciepłem, a wspólnie spędzony czas przyniesie radość zarówno Wam, jak i Waszym podopiecznym.
