Dzień pracy opiekunki lub opiekuna osób starszych na stelli może wyglądać bardzo różnie.
Jego przebieg zależy przede wszystkim od zakresu obowiązków, który z kolei jest ściśle powiązany ze stanem zdrowia, wiekiem oraz poziomem samodzielności seniora.
Inaczej organizuje się opiekę nad osobą mobilną, potrzebującą głównie wsparcia organizacyjnego i nadzoru, a inaczej nad seniorem leżącym, wymagającym transferu, kompleksowej pielęgnacji oraz stałej kontroli parametrów zdrowotnych. Duże znaczenie mają również choroby współistniejące, takie jak demencja, choroba Parkinsona, cukrzyca czy schorzenia kardiologiczne, które wpływają na zakres i intensywność codziennej opieki.
W niniejszym artykule przedstawiamy modelowy dzień pracy opiekuna osób starszych oraz charakter jego codziennych obowiązków.
Warto podkreślić, że opiekun nie zawsze jest jedyną osobą zaangażowaną w proces sprawowania opieki. W przypadku określonych schorzeń lub wyższego stopnia niesamodzielności seniora wsparcie zapewniają również zewnętrzne służby pielęgniarskie funkcjonujące m.in. w Niemczech jako Pflegedienst (ambulatoryjna opieka pielęgniarska) oraz wykwalifikowany personel medyczny, np. Altenpfleger/in czy Pflegefachkraft. Do ich kompetencji należą m.in. podawanie iniekcji, zmiana opatrunków, kontrola parametrów życiowych oraz wykonywanie innych procedur medycznych i pielęgniarskich.
W codziennej praktyce to jednak opiekunka lub opiekun najczęściej pełni rolę głównej osoby wspierającej seniora. Rola rodziny zwykle ogranicza się do kontaktu telefonicznego, sporadycznych odwiedzin oraz koordynowania spraw formalnych i organizacyjnych.
Codzienna praca na stelli obejmuje przede wszystkim pomoc w czynnościach dnia codziennego i higienicznych, przygotowywanie posiłków, prowadzenie gospodarstwa domowego, dbanie o porządek, realizowanie zakupów czy towarzyszenie podczas spacerów.
Choć zdarzają się sytuacje, w których rodzina mieszka w pobliżu lub regularnie odwiedza podopiecznego, w praktyce opiekun najczęściej staje się dla seniora osobą pierwszego kontaktu oraz stałym wsparciem w codziennym funkcjonowaniu.
1. Poranek
Poranek na stelli opiekunki lub opiekuna osób starszych rozpoczyna się od spokojnej, dostosowanej do potrzeb seniora porannej toalety. Opiekun wspiera podopiecznego w podstawowych czynnościach higienicznych (myciu, ubieraniu się czy czesaniu) dbając o komfort, tempo pracy oraz zachowanie możliwie największej samodzielności seniora. Już na tym etapie ważne jest wzmacnianie poczucia sprawczości, np. poprzez umożliwienie wyboru ubrań na dany dzień.
Kolejnym elementem poranka jest przygotowanie śniadania. Jeśli stan zdrowia na to pozwala, senior może uczestniczyć w jego przygotowaniu. Wspólne wykonywanie prostych czynności kuchennych ma nie tylko wymiar praktyczny, ale również aktywizacyjny. Wspiera sprawność manualną, koncentrację i dobre samopoczucie. Podczas śniadania opiekun towarzyszy podopiecznemu, w razie potrzeby służy pomocą oraz prowadzi swobodną rozmowę o planie dnia czy bieżących sprawach.
Po posiłku przychodzi czas na uporządkowanie przestrzeni. Sprzątnięcie kuchni i jadalni, umycie naczyń, odświeżenie pokoju seniora, a w razie potrzeby zmianę pościeli czy nastawienie prania. W tym czasie podopieczny może realizować swoje poranne rytuały: czytać prasę, słuchać radia, oglądać wiadomości lub wykonywać lekkie ćwiczenia.
Poranek często obejmuje również krótki spacer, dostosowany do kondycji i samopoczucia seniora. W zależności od planu dnia może on odbyć się także po obiedzie. Czasami opiekun udaje się na zakupy. Samodzielnie lub wspólnie z podopiecznym, jeśli jego stan zdrowia na to pozwala. Takie wyjścia sprzyjają aktywizacji seniora i wzmacniają jego poczucie bezpieczeństwa. Gdy jednak podopieczny nie chce lub nie może uczestniczyć w zakupach, obowiązki te opiekunka lub opiekun realizują samodzielnie.
2. Popołudnie
Popołudnie na stelli zazwyczaj rozpoczyna się od przygotowania obiadu. Jeśli stan zdrowia seniora na to pozwala, posiłek może być przygotowywany wspólnie z podopiecznym.
Wspólne gotowanie pełni nie tylko funkcję praktyczną, ale również aktywizującą. Wspiera sprawność manualną seniora, poprawia jego samopoczucie oraz daje poczucie satysfakcji i sprawczości.
Po obiedzie zwykle przychodzi czas na odpoczynek. Senior może zdrzemnąć się, posłuchać muzyki, poczytać książkę lub po prostu zrelaksować się w ciszy. W tym czasie opiekunka lub opiekun korzystają z przerwy, której długość i forma są ustalane indywidualnie z podopiecznym, jego rodziną lub firmą. W praktyce czas przerwy może różnić się w zależności od dnia i aktualnych potrzeb.
Przerwę można spędzić w swoim pokoju na stelli, odpoczywając, korzystając z internetu czy kontaktując się z rodziną i bliskimi. Opiekunowie mogą również wyjść na spacer, wybrać się na przejażdżkę rowerową, pozwiedzać okolicę lub skorzystać z pobliskich atrakcji, takich jak basen czy zajęcia fitness. Czasami spotykają się także z innymi opiekunami pracującymi w pobliżu, co sprzyja podtrzymywaniu relacji społecznych i daje możliwość wymiany doświadczeń.
Bardzo ważne jest, aby senior był poinformowany o wyjściu opiekunki lub opiekuna oraz o planowanej godzinie powrotu. Taka informacja zwiększa jego poczucie bezpieczeństwa i komfortu. Na czas nieobecności można również pozostawić seniorowi numer telefonu kontaktowego.
Po odpoczynku senior może kontynuować popołudnie w formie lekkiej aktywności. Zajęcia te mogą odbywać się wspólnie z opiekunką lub opiekunem albo samodzielnie, w zależności od ich charakteru oraz potrzeb podopiecznego. Aktywności takie jak gry planszowe, gra w karty czy wspólne spacery najczęściej realizowane są razem, ponieważ sprzyjają integracji, rozmowie i budowaniu relacji. Z kolei inne formy spędzania czasu, na przykład rysowanie, kolorowanie czy układanie puzzli, senior może wykonywać samodzielnie, jeśli ma na to ochotę i pozwala mu na to jego kondycja.
Najważniejsze jest, aby forma aktywności była dostosowana do możliwości, nastroju oraz preferencji seniora, a także aby dawała mu poczucie komfortu i swobody wyboru.
3. Wieczór
Wieczorna część dnia rozpoczyna się zazwyczaj od przygotowania kolacji. Jeśli stan zdrowia podopiecznego na to pozwala i ma on na to ochotę, może włączyć się w przygotowanie posiłku. Taka forma współpracy sprzyja aktywizacji seniora, podtrzymuje jego samodzielność oraz daje poczucie uczestnictwa w codziennych obowiązkach. Po kolacji opiekunka lub opiekun dba o uporządkowanie kuchni i przestrzeni jadalnej, tak aby zakończyć dzień w spokojnej i komfortowej atmosferze.
Następnie przychodzi czas na wieczorną toaletę. W zależności od potrzeb seniora opiekun wspiera go w czynnościach higienicznych, pomagając w myciu, przebieraniu się oraz przygotowaniu do snu. Ważne jest, aby wieczorna rutyna przebiegała w spokojnym tempie, bez pośpiechu, z poszanowaniem godności i prywatności podopiecznego.
Istotnym elementem opieki jest również dbanie o higienę snu. Obejmuje ona stałe pory zasypiania, wyciszenie przed snem, ograniczenie bodźców (np. głośnej telewizji czy intensywnego światła) oraz zapewnienie komfortowych warunków w sypialni. Wielu seniorów kładzie się spać około godziny 21:00 - 22:00, choć godzina ta zawsze powinna być dostosowana do indywidualnych przyzwyczajeń i potrzeb podopiecznego.
Jeśli pojawiają się trudności ze snem, takie jak: częste wybudzenia, bezsenność, niepokój nocny czy odwrócony rytm dnia i nocy, należy poinformować o tym rodzinę. W niektórych przypadkach konieczna może być konsultacja lekarska, ponieważ problemy ze snem mogą wynikać z przyczyn zdrowotnych i wymagać specjalistycznej interwencji.
Spokojne zakończenie dnia, stała rutyna oraz poczucie bezpieczeństwa mają kluczowe znaczenie dla jakości snu i ogólnego samopoczucia seniora.
4. Jak to jest z tą przerwą opiekunów osób starszych?
Przerwa w pracy opiekunki lub opiekuna osób starszych to czas przeznaczony na odpoczynek i regenerację sił. Stanowi ona ważny element codziennej organizacji opieki, ponieważ pozwala zachować energię, koncentrację oraz wysoką jakość wykonywanych obowiązków.
Długość oraz moment wykorzystania przerwy zależą przede wszystkim od stanu zdrowia i stopnia samodzielności seniora, a także od wcześniejszych ustaleń z rodziną podopiecznego oraz z firmą pośredniczącą. Każdy dzień może wyglądać inaczej, dlatego harmonogram przerw dostosowuje się do rytmu dnia seniora, ale nie zapominając też o potrzebach opiekunów.
Najczęściej przerwa przypada na czas, gdy podopieczny odpoczywa, na przykład podczas drzemki, oglądania telewizji czy wykonywania spokojnych, samodzielnych zajęć. W tym czasie opiekunka lub opiekun mogą przebywać w swoim pokoju, skorzystać z internetu, poświęcić czas na rozmowę z bliskimi, poczytania książki lub załatwienia spraw prywatnych.
Możliwe jest również wyjście na spacer, przejażdżkę rowerową czy skorzystanie z pobliskiej infrastruktury sportowej, zwiedzanie okolicy.
Opiekunki oraz opiekunowie wykorzystują ten czas także na spotkania z innymi osobami pracującymi w okolicy. Takie kontakty sprzyjają wymianie doświadczeń, wzajemnemu wsparciu oraz utrzymywaniu relacji społecznych.
Bardzo istotne jest, aby senior był poinformowany o przerwie opiekuna lub opiekunki oraz o planowanej godzinie powrotu, szczególnie jeśli wiąże się ona z wyjściem z domu. Zapewnia to podopiecznemu poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji.
Regularne przerwy pomagają zapobiegać przemęczeniu, zwiększają odporność na stres oraz pozytywnie wpływają na jakość sprawowanej opieki. Odpowiednio wykorzystany czas wolny przekłada się na większą uważność, cierpliwość i zaangażowanie w dalszej części dnia.
5. Praca opiekunki i opiekuna osób starszych
Dzień opiekunki lub opiekuna osób starszych na stelli to nie tylko realizacja obowiązków domowych i technicznych, ale przede wszystkim uważna obserwacja i wsparcie seniora w codziennym funkcjonowaniu. Opiekun dostosowuje działania do indywidualnych potrzeb podopiecznego, wspiera jego aktywność fizyczną, poznawczą i społeczną oraz dba o komfort, bezpieczeństwo i dobrą rutynę dnia.
Od porannej toalety, przez przygotowanie posiłków i prace domowe, po spacery, wspólne lub indywidualne zajęcia aktywizujące i wieczorną rutynę. Każdy element dnia ma znaczenie dla jakości życia seniora. Obecność opiekuna zapewnia nie tylko wsparcie organizacyjne, ale również codzienny kontakt, towarzystwo i poczucie bezpieczeństwa, które dla wielu podopiecznych stają się centralnym punktem dnia.
W niektórych przypadkach opiekunki oraz opiekunowie mają do dyspozycji samochód, co pozwala na wyjazdy podczas przerwy, dojazd do pobliskiego miasta, zwiedzanie okolicy czy spotkania z innymi koleżankami i kolegami, którzy pracują w pobliżu.
Warto również pamiętać, że podopieczni często realizują swoje pasje oraz ulubione zajęcia poza domem, niezależnie od wieku. Mogą to być wyjścia do teatru, filharmonii, kościoła, spotkania z przyjaciółmi lub inne aktywności, które sprawiają im radość. Dlatego praca opiekunki lub opiekuna uwzględnia również możliwość wspólnych wyjść z podopiecznym do restauracji lub na wydarzenia kulturalne, jeśli senior ma na to ochotę. W takich sytuacjach warto mieć przy sobie zestaw wyjściowego ubrania, który pozwoli odpowiednio przygotować się do okazji.
Dzięki obecności opiekunki lub opiekuna seniorzy zyskują nie tylko wsparcie organizacyjne, ale także codzienny kontakt i towarzystwo, które w wielu przypadkach staje się centralnym elementem ich życia.
A jak wygląda Twój dzień na stelli? Podziel się swoimi doświadczeniami w komentarzu.
