Odleżyny – zapobieganie i leczenie

Piątek2.01.2015

Odleżyny to trudno gojące się owrzodzenia, obejmujące skórę oraz głębiej położone tkanki (tkankę podskórną, mięśnie), powstające w wyniku przewlekłego miejscowego ucisku, powodującego zaburzenie w przepływie krwi, niedokrwienie i niedotlenienie, a następnie martwicę w miejscu uciskanym, czasem z dołączającym się zakażeniem bakteryjnym. Powstają one u osób długotrwale unieruchomionych, w typowych punktach podparcia ciężaru ciała, rzadziej w innych okolicach, w których skóra styka się z twardym przedmiotem np. unieruchamiającym opatrunkiem gipsowym.

Z uwagi na mechanizm powstawiania, ryzyko odleżyn zwiększają następujące sytuacje, które są zależne od pacjenta:

  • długotrwałe unieruchomienie w łóżku lub fotelu,
  • podeszły wiek,
  • ogólny zły stan zdrowia,
  • wyniszczenie chorobą,
  • niedożywienie albo otyłość,
  • współwystępowanie miażdżycy, cukrzycy, depresji, nietrzymanie moczu lub stolca,
  • osłabienie/brak czucia bólu.


Ryzyko odleżyn może być także uzależnione od sposobu opieki :

  • brak zmian pozycji pacjenta w łóżk;
  • nie stosowanie właściwego sprzętu przeciwodleżynowego;
  • nieodpowiednia i źle dobrana bielizna osobista i pościelowa;
  • niedokładne mycie i osuszanie skóry pacjenta;
  • nadmierne stosowanie leków psychotropowych, przeciwbólowych, uspokajających.


Narażone na odleżyny są przede wszystkim te okolice ciała, na których w pozycji leżącej (na plecach, na boku) lub podczas siedzenia opiera się ciężar tułowia, kończyn lub głowy, to jest:

  • kość krzyżowa i guziczna (dolna część pleców i pośladki);
  • pięty, kostki;
  • staw biodrowy, staw kolanowy, miejsce styku obu kolan (w pozycji na boku);
  • staw barkowy, łopatki, łokcie;
  • potylica (tył głowy), małżowiny uszne.


Wskazane obszary ciała powinny podlegać szczególnej obserwacji i opiece u pacjenta przewlekle unieruchomionego. Pierwsze sygnały o zagrożeniu to miejscowe zaczerwienienie, nie blednące następnie podczas ucisku palcem, obrzęk skóry, uszkodzenie naskórka, bolesność. W krótkim czasie może powstać w tym miejscu owrzodzenie skóry, które następnie powiększa się i pogłębia, sięgając tkanki podskórnej oraz głębiej leżących mięśni, stawów i kości.

Należy pamiętać, że odleżyna powstaje często w krótkim czasie, za to jej leczenie jest żmudne i długotrwałe, stąd szczególne znaczenie ma profilaktyka, polegająca na usuwaniu lub ograniczaniu wspomnianych czynników ryzyka.

W pierwszej kolejności należy odbarczać (odciążać) okolice narażone na ucisk mechaniczny, poprzez prawidłowe układanie pacjenta na miękkim podłożu oraz odpowiednio częstą zmianę jego pozycji. Pacjent powinien leżeć na materacu przeciwodleżynowym - piankowym „typu jeż” (z wypustkami) albo pneumatycznym (z komorami naprzemiennie wypełniającymi się powietrzem). Pod miejsca szczególnie narażone podkładamy pierścienie z gąbki, wałki, kliny, inne materiały gąbczaste, nadmuchiwane opaski lub opatrunki odciążające od ucisku. Ułożenie chorego całkowicie unieruchomionego należy zmieniać nie rzadziej niż co 2 godziny. Jeśli nastąpi zaczerwienienie skóry okolic narażonych na odleżyny, należy to robić częściej. Ważne jest, aby na prześcieradłach czy innych podkładach pod ciało oraz ubraniu nie tworzyły się załamania i fałdy, mogące uciskać punktowo skórę.

Czynności odbarczające należy wspomagać toaletą ciała, wykonywaną rutynowo 2 razy dziennie oraz każdorazowo w razie potrzeby (zanieczyszczenie pacjenta), z użyciem środków myjących o odpowiednim pH (5,5). Po myciu wykonywanym delikatnie przy pomocy wilgotnej gąbki skóra powinna zostać dokładnie osuszona i nawilżona emulsjami lub kremami o działaniu łagodząco-ochronnym, z udziałem substancji takich jak np. lanolina, alantoina, pantenol. Preparaty o łagodnym działaniu odkażającym zawierające np. związki cynku, alkohol benzylowy lub powidon można stosować także przy wstępnych niepokojących objawach (zaczerwienienie skóry, uszkodzenie samego naskórka). U pacjenta z nietrzymaniem moczu lekarz może zalecić założenie cewnika Foleya lub cewnika zewnętrznego, aby zmniejszyć narażenie skóry na wilgoć. U pacjentów z nietrzymaniem stolca stosować należy pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne lub podkłady, zmieniane po zanieczyszczeniu.

 

KM, lekarz internista

02 stycznia 2015 12:05
Odleżyny to trudno gojące się owrzodzenia, obejmujące skórę oraz głębiej położone tkanki (tkankę podskórną, mięśnie), powstające w wyniku przewlekłego miejscowego ucisku, powodującego zaburzenie w przepływie krwi, niedokrwienie i niedotlenienie, a następnie martwicę w miejscu uciskanym, czasem z dołączającym się zakażeniem bakteryjnym.

Zaprzaszamy do lektury ! Odleżyny – zapobieganie i leczenie
02 stycznia 2015 12:14
U mojej babci zrobila sie chyba odlezyna,ma ja juz dosc dlugi czas i jest na posladku.Stosuje krem ,ale coz innego mozna jak mam zmienic jej pozycje,jak ona caly czas w foteku siedzi ,bardzo malo chodzi,bo przy tym szybko sie meczy.
02 stycznia 2015 12:21
mojej zrobiła się niewielka na kostce u nogi, pflege przykleiła jej odpowiedni plasterek i na szczęscie, po trzech dniach, ładnie się wygoiło. Była to jednak bardzo niewielka ranka, wcześniej smarowały to jakąś maścią, która nie odnosiła zamierzonego skutku.
02 stycznia 2015 12:25
Oj,u poprzedniej PDP przeszlam chyba wszystkie etapy odlezyn.

Teraz chucham i dmucham na pupe mojej babki,bo wiem,jakie to trudne do wyleczenia.

Jak w każdym przypadku "Lepiej zapobiegać niż leczyć"
02 stycznia 2015 14:21 / 2 osobom podoba się ten post
Przed swietami jeszcze dostalam propozycje do ciezkiego przypadku, pdp lezacy, sparalizowany od polowy w dół, włada rękoma jest sprawny umysłowo. Pflege 2xdziennie. Odlezyny w kilku miejscach. Przyznam sie ze z opisu tragicznie to wszystko wyglada, ale kraina mnie ciągnie, pacjent niemiecki na stale mieszkajacy w Hiszpanii. 14 wyjazd. Czym smarujecie te odlezyny? W sytuacji tego pdp z wywiadu wynika, ze plastry sie do tej pory nie sprawdzaja. Ja mialam niewiele wspolnego(moze z 2 razy)z odlezynami, sudo krem i po problemie bylo w cięzszych przypadkach plastry.
02 stycznia 2015 14:44 / 2 osobom podoba się ten post
Znlazlam taka stronke:
http://www.domyopieki.pl/index.php?mn=artykuly&sel1=&sel2=491
moze akurat ci sie  przyda
02 stycznia 2015 14:50
Dzięki Pyzo, interesujacy i zarazem przerazajacy temat juz sie wczytuje dokladnie.
02 stycznia 2015 14:50 / 2 osobom podoba się ten post
Dałam Ci laika nie za tą trudną oferte, ale za wpis godny opiekunki.Do czternastego masz jeszcze czas napiszę Ci Gosiu co trzeba robić,żeby ulzyc pdp i w miare mozliwosci poprawić kondycje.Jutro juz będę na Stelli, bedę miała więcej czasu.Dzisiaj juz mnie puścił przedwyjazdowy stres.Jutro wsiadam bo busa i z piosenka B.Marleya na ustach pt "KOCHAM SWOJ KRAJ" jade zarabiac pieniadze.
02 stycznia 2015 14:54 / 1 osobie podoba się ten post
Będę Ci dozgonnie wdzięczna
02 stycznia 2015 15:15
Andrea, prosze o pomoc bo z tego co sie dowiedzialam pflege sobie nie do konca radzi z odlezynami u tego pacjenta, wiadomo ze cudownego lekarstwa nie ma, ale ulzyc w cierpieniu moge. Wiem ze pflege swoje a opiekunki swoje metody skuteczniejsze moze od tych pierwszych maja. Higiena na pierwszym miejscu i wlasnie o to ja dbac bede przede wszystkim.Dziewczyny jezdza ze swoimi masciami, kremami i rezultaty sa. Dlatego pytam, za wszystkie podpowiedzi i rady bede szczerze wdzieczna 
02 stycznia 2015 15:50
Jest troche przerąbane z wywiadu wynika, ze facet jest zaniedbany zwyczajnie, od kilku dni ma pelna opieke w postaci pflege, wczesniej zajmowala sie nim "wszystko-wiedząca" jego wlasna siostra, az jakis inny członek rodziny podczas odwiedzin poczuł odorek rozkladającego sie ciala i zgłosił. Siostra urazona wyjechala, pdp odzyskal pełna swiadomosc(byl przez siostre na uspokajaczach i przeciwbolowych). Ja mysle dowiedziec sie jeszcze przed wyjazdem o wszystkich mozliwosciach w leczeniu odlezyn i chce jechac tam w pelni uswiadomiona, wywalic lekarzowi mozliwe mozliwosci i tyle, sudokrem wezme, tak czy tak, nie szkodzi w razie Wu sprobowac, oczywiscie za zgoda lekarza.
02 stycznia 2015 16:00 / 6 osobom podoba się ten post
Margolcia....ty chcesz leczyc odleżyny?
Nam tego nie wolno !
A jak wda sie infekcja,zakażenie...nawet jak nie z twojej winy
to i tak zawsze bedziesz ty ponosic odpowiedzialnosc...
pomysl zanim zaczniesz leczyc te odlezyny.
02 stycznia 2015 16:06 / 5 osobom podoba się ten post
Brzmi koszmarnie -  czasem  odleżyny mogą być leczone tylko chirurgicznie, niekiedy tworzą przetoki i tzw "kieszenie" ( i jak przy zwykłej odleżynie nie mam oporów z pielęgnowaniem , to przy przetokach i kieszeniach sama nie grzebię - wyższa szkoła jazdy ) , ciężka praca przed Tobą . W przypadku mniejszych odleżyn bardzo dobrze sprawdzał mi się sudocrem i reżim higieniczny - sucho, czysto , zmiana pozycji co 2 godz , materac przeciwodleżynowy ,ale czasem i to niewiele daje , Krążenie słabe więc tkanki  niedożywione .  Mocno przemyśl - bo może być Ci bardzo ciężko.  Jeszcze : od czasu do czasu cewnik na 2 tygodnie, wtedy się pdp nie podsikuje i łatwiej wyleczyć czy zapobiec odleżynom na worku mosznowym . Z plastrów dobry jest granuflex extra thin - ale to pielęgniarki powinny zakładać . Po umyciu i wysuszeniu ( nie wytarciu ! osuszamy przykładając miękki ręcznik ) oliwką dla dzieci lekko nawilżałam (delikatny masaż poprawia ukrwienie a oliwka chroni wysuszoną skórę )
02 stycznia 2015 16:17 / 5 osobom podoba się ten post
Do tego wszystkiego dodam jeszcze jak najczęstsze,w miarę możliwości wietrzenie zaatakowanych miejsc.
Jesli trafisz na współpracujacego i podatnego na Twoje sugestie lekarza to ok ale jak nie i do tegop przemądrzałe Pflege....To nawet Hiszpania przestanie Ci się podobać...Ale oczywiście jeśli się zdecydujesz na wyjazd to zycze powodzenia:)Ty chyba lubisz takie trudne oferty:)Pamietam tego chłopca,do którego pojechałąś.
02 stycznia 2015 16:22 / 5 osobom podoba się ten post
Margolcia ! "odorek rozkładającego się ciała" ?!? Może jeszcze  to przemyśl . Jeśli odorek - to zapewne rany zakażone a jak tam już jakiś gronkowiec się rozpanoszył zakaźny ? Niby się uważa , niby rękawiczki , fartuch itd. - ale ryzyko jest i to chyba w tym wypadku spore . 
Ta witryna wykorzystuje pliki cookies. Wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.